ก่อกำเนิด..เกิดเป็นสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

โดมิโนเป็นเกมส์หนึ่งที่นิยมเล่นมากในปี พ.ศ.2518 บรรดาอาจารย์ของภาควิชาสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มักจะรวมกลุ่มเล่นโดมิโนระหว่างพักเที่ยงภายในห้องพักอาจารย์ นอกจากจะเล่นเกมโดมิโนแล้วก็ยังได้พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่างๆซึ่งกันและกันในวันหยุดราชการที่ว่างเว้นจากการสอนหนังสือ อาจารย์บางท่านก็ได้ออกเยี่ยมเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ในชนบทเพื่อหาปัญหาข้อมูลที่เกิดขึ้นแก่เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ จากการเยี่ยมเยียนเกษตรกรจึงทำให้ในช่วงระหว่างปี 2518 มีเกษตรกรเขียนจดหมายมายังภาควิชาสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อปรึกษาหารือขอคำแนะนำในการดูแลเลี้ยงสัตว์ในรูปแบบต่างๆไม่ว่าจะเป็นการจัดการเลี้ยงดู การให้อาหารสัตว์ การผสมพันธุ์ การใช้พันธุ์สัตว์ที่ดี บรรดาอาจารย์ในภาควิชาสัตวบาลที่มีความชำนาญในสาขาต่างๆก็ได้ช่วยกันตอบปัญหาแก้ไขข้อข้องใจให้แก่เกษตรกร ซึ่งผู้ที่ทำหน้าที่ตอบจดหมายก็คือท่านอาจารย์ ดร.ประเสริฐ เหรียญแก้ว ในวันหนึ่งของปี 2519 อาจารย์ ดร.ประเสริฐท่านก็ได้ปรารภขึ้นในวงการสันทนาการเกมส์โดมิโนว่า "ถึงเวลาแล้วที่พวกเราจะต้องก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยขึ้น เพื่อเป็นศูนย์แลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น และประสบการณ์ในด้านการเลี้ยงสัตว์ อันจะเป็นประโยชน์แก่พี่น้องเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์" ซึ่งกลุ่มอาจารย์ที่ก่อตั้งประกอบด้วย

  1. อาจารย์ ดร.ประเสริฐ เหรียญแก้ว
  2. ศาสตราจารย์ ดร.สุชีพ รัตนสาร
  3. อาจารย์ ดร.ปฐม เลาหะเกษตร
  4. รองศาสตราจารย์ประเสริฐ เจิมพร
  5. ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุขุม อุตะเดช
  6. รองศาสตราจารย์ภาสกร คณานุรักษ์
  7. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.จรัญ จันทลักขณา
  8. ผู้ช่วยศาสตราจารย์นาม  ศิริเสถียร
  9. อาจารย์ ดร.นรสีห์  ตระกูลช่าง
  10. รองศาสตราจารย์ทองยศ  อเนกะเวียง
  11. รองศาสตราจารย์สมเกียรติ  ทิมพัฒนพงศ์

นับจากวันนั้นเป็นต้นมาอาจารย์ ดร.ประเสริฐ เหรียญแก้ว ก็ได้ดำเนินการก่อตั้งโดยได้ทำหนังสือขออนุญาตจัดตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย ยื่นต่ออธิบดีกรมการศาสนา และตรวจสอบโดยกองกำกับการตำรวจสันติบาล กรมตำรวจ ซึ่งกรมการศาสนาอนุญาตให้จัดตั้งเป็นสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยในวันที่ 8 ธันวาคม 2519 ตามใบอนุญาตที่ ต.244/2519 โดยใช้ชื่อว่า สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย ตัวย่อ สสท. มีชื่อภาษาอังกฤษว่า The Animal Husbandry Association of Thailand ตัวย่อ AHAT มีวัตถุประสงค์เพื่อ

  1. เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น และประสบการณ์ในด้านการผลิตสัตว์  
  2. เผยแพร่ความรู้ แนวความคิดและการดำเนินงานเกี่ยวกับงานด้านการผลิตสัตว์ทั้งในและนอกประเทศ
  3. ให้การสนับสนุนการศึกษาวิจัยค้นคว้าและดำเนินการเกี่ยวกับงานด้านการผลิตสัตว์ทั้งในและนอกประเทศ
  4. ร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงสัตว์
  5. หาทางสงเคราะห์และช่วยเหลือสมาชิกในด้านการผลิตสัตว์
  6. ส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการตั้งชมรมหรือสหกรณ์ผู้เลี้ยงสัตว์ทั่วประเทศ

ในครั้งแรกสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ตึกสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ ซึ่งอาคารตั้งอยู่ตรงข้ามประตู 2 ปัจจุบันได้ย้ายสำนักงานไปอยู่ที่ฟาร์มไก่หลวงสุวรรณวาจกกสิกิจ ภาควิชาสัตวบาล คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ

หลังจากได้รับใบอนุญาตก่อตั้งเป็นสมาคมสัตวบาลฯแล้ว อาจารย์ ดร.ประเสริฐ เหรียญแก้ว ซึ่งเป็นหัวเรือใหญ่ในการก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยได้ร่วมกันพิจารณาในกลุ่มสันทนาการ จึงเห็นสมควรให้อาจารย์ ดร.สุชีพ รัตนสาร ซึ่งเป็นผู้อาวุโสขณะนั้น ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยเป็นคนแรก เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 8 ธันวาคม 2519 เป็นต้นมา

ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ปี พ.ศ.2551 เป็นเวลากว่า 30 ปี สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยมีนายกสมาคมทั้งสิ้น ดังนี้

  1. ศาสตราจารย์ ดร.สุชีพ รัตนสาร ปี 2520 - 2524 ระยะเวลา 5 ปี
  2. อาจารย์ ดร.นรสีห์ ตระกูลช่าง ปี 2525 - 2526 ระยะเวลา 2 ปี
  3. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.จรัญ จันทลักขณา ปี 2527 - 2530 ระยะเวลา 4 ปี
  4. ดร.วิฑูรย์ กำเนิดเพ็ชร์ ปี 2531 - 2534 ระยะเวลา 4 ปี
  5. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.จรัญ จันทลักขณา ปี 2535 - 2537 ระยะเวลา 2 ปี
  6. คุณศิริ ชมชาญ ปี 2537 - 2541 ระยะเวลา 4 ปี
  7. คุณเจสดา จันทร์เสรีวัฒน์ ปี 2541- 2545 ระยะเวลา 6 ปี
  8. คุณสุเทพ วงศ์รื่น ปี 2546 - 2548 ระยะเวลา 2 ปี
  9. คุณชยานนท์ กฤตยาเชวง ปี 2549 - 2555 ระยะเวลา 6 ปี
  10. คุณสุเทพ วงศ์รื่น ปี 2556 - 2560 ระยะเวลา 4 ปี
  11. คุณชยานนท์ กฤตยาเชวง ปี 2560 - ปัจจุบัน

จากการรวมพลังนักสัตวบาลโดยท่านอาจารย์กลุ่มสันทนาการเกมส์โดมิโนจำนวน 11 ท่านแรก สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยก็ได้ฟูมฟัก รวมเหล่าพลังสมาชิก ซึ่งสมาชิกของสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยประกอบด้วยสมาชิกสามัญได้แก่ ผู้ที่จบการศึกษาทางด้านสัตวบาล/สัตวศาสตร์ สัตวแพทยศาสตร์ เทคโนโลยีการผลิตสัตว์ เทคโนโลยีทางสัตว์ วิทยาศาสตร์เกษตร และสมาชิกวิสามัญได้แก่ เกษตรกรผู้เลี้ยงปศุสัตว์ ตลอดจนผู้ที่สนใจ ปัจจุบันสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยมีสมาชิกทั้งสิ้นประมาณ 2,500 ราย ซึ่งได้ร่วมกันทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ทางด้านวิชาการ อุดหนุนเกื้อกูลซึ่งกันและกัน และดำเนินตามวัตถุประสงค์หลักของสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยสม่ำเสมอตลอดมา ทั้งนี้สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยยังได้ดำเนินกิจกรรมที่เป็นประโยชน์แก่สมาชิกและสังคมดังนี้

  • จัดทำวารสารสัตวบาลแจกจ่ายแก่สมาชิกสมาคมสัตวบาลฯ ให้ได้รับความรู้และเป็นสื่อกลางวิทยาการด้านการเลี้ยงสัตว์ที่ทันสมัย และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังได้ส่งให้กับห้องสมุดสถาบันการศึกษาต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยต่างๆ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล มหาวิทยาลัยราชภัฏ และวิทยาลัยเกษตรกรรม หรือหน่วยงานต่างๆ ที่ขอมา อันเป็นการเผยแพร่ความรู้ให้แก่นิสิต/นักศึกษา เกษตรกร และประชาชนที่สนใจทั่วไป ซึ่งวารสารสัตวบาลจัดพิมพ์ปีละ 4 ฉบับ เป็นราย 3 เดือน/ฉบับ
  • จัดอภิปราย/สัมมนาและบรรยายพิเศษในงานประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ โดยเชิญวิทยากรที่มีความรู้ความชำนาญในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อที่จัด พร้อมเสนอข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรและสมาชิกของสมาคมสัตวบาลฯ เพื่อให้ได้รับความรู้ความก้าวหน้าในวิทยากรที่ท้นสมัย
  • ร่วมจัดสัมมนาทางวิชาการกับสถาบันการศึกษาต่างๆและกับภาคเอกชน เช่น การจัดอภิปรายในงาน VIV ASIA ที่ศูนย์การประชุมและแสดงสินค้านานาชาติไบเทค เป็นต้น ในหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับการผลิตสัตว์ที่กำลังเป็นที่สนใจ เพื่อให้ได้แนวความคิดในการแก้ไขปัญหาได้ทันเหตุการณ์
  • ให้ทุนการศึกษาแก่นิสิต/นักศึกษาสาขาสัตวบาล/สัตวศาสตร์/เทคโนโลยีการผลิตสัตว์/เทคโนโลยีทางสัตว์/วิทยาศาสตร์เกษตร ในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา เพื่อเป็นการสนับสนุนการศึกษาและการบรรเทาความเดือดร้อนอันเนื่องจากภาวะวิกฤติเศรษบกิจ
  • จัดงานประชุมสัมมนานนักสัตวบาลประจำปี โดยเน้นถึงการอภิปรายและบรรยายพิเศษในหัวข้อต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่ออาชีการเลี้ยงสัตว์และกำลังเป็นที่สนใจ
  • มอบรางวัลนักสัตวบาลดีเด่นและผู้ทำคุณประโยชน์ให้กับวงการปศุสัตว์ไทย เพื่อเป็นการเชิดชูเกียรติผู้ที่มีคุณงามความดี ทำคุณประโยชน์แก่สังคมและวงการสัตวบาลของประเทศไทย
  • เป็นสื่อกลางในการติดต่อสัมพันธ์กับสมาคสัตวบาลนานาชาติ ตลอดจนเป็นสมาชิกของ
    • The Asian-Australasian Association of Animal Production Societies (AAAP)

    • The World Association for Animal Production (WAAP)

  • สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสัมมนาวิชาการนานาชาติ Animal Science Congress ครั้งที่ 6  และครั้งที่ 15 ของ The Asian-Australasian Association of Animal Production Societies (AAAP) เมื่อปี พ.ศ.2535 และ พ.ศ. 2555  ที่กรุงเทพฯ ตามลำดับ

  • สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพร่วมกับ British Societies of Animal Science สหราชอาณาจักร์ ในการ จัดประชุมสัมมนานานาชาติ AHAT/BSAS International Conference: Integrating Livestock Crop Systems to Meet the Challenges of Globalization ระหว่างวันที่ 14 - 18 พฤศจิการยน 2548 ณ โรงแรม Sofitel Raja Orchid จ.ขอนแก่น

การจัดประชุมสัมมนานักสัตวบาล เริ่มจัดเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ.2530 ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการจัดงานในครั้งนั้นคือ

  1. เพื่อให้สมาชิกสมาคมสัตวบาแห่งประเทศไทยและผู้มีอาชีพเลี้ยงสัตว์ ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันและกันอันจะเป็นประโยชน์ต่ออาชีพการเลี้ยงสัตว์ต่อไป
  2. เพื่อเสนอวิชาการใหม่ๆให้แก่สมาชิก โดยจัดในรูปของการอภิปรายและบรรยายพิเศษ อันเป็นการส่งเสริมแนวความคิดตลอดจนวิทยาการที่เหมาะสมให้แก่สมาชิกและผู้สนใจทั่วไป
  3. เพื่อประชุมใหญ่สามัญประจำปีของสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย แถลงผลงานในรอบปีแก่สมาชิก และรับข้อเสนอแนะจากสมาชิก เพื่อปรับปรุงการดำเนินงานของคณะกรรมการบริหารสมาคมสัตวบาลฯ เพื่อความก้าวหน้าของสมาคมสัตวบาลฯ ต่อไป
  4. เพื่อประกาศเกียรติคุณพร้อมมอบโล่รางวัลแก่นักสัตวบาลดีเด่นของประเทศ ที่ได้ทำคุณประโยชน์แก่วงการปศุสัตว์ไทย
  5. เพื่อมอบทุนการศึกษาของสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยให้แก่นักศึกษาสัตวบาลจากสถาบันการศึกษาต่างๆ ในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐบาลที่เรียนดีเด่นแต่ยากจน

การประชุมสัมมนาวิชาการปศุสัตว์ที่จัดขึ้นประจำปี ได้จัดขึ้นมาแล้ว ดังนี้

  • ครั้งที่ 1 ปี พ.ศ.2530 ที่พัทยา จ.ชลบุรี
  • ครั้งที่ 2 ปี พ.ศ.2532 ที่กรุงเทพฯ
  • ครั้งที่ 3 ปี พ.ศ.2535 ที่พัทยา จ.ชลบุรี (โรงแรมแอมบาลซาเดอร์)
  • ครั้งที่ 4 ปี พ.ศ.2536 ที่อ.เมือง จ.เชียงใหม่
  • ครั้งที่ 5 ปี พ.ศ.2537 ที่อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
  • ครั้งที่ 6 ปี พ.ศ.2538 ที่อ.เมือง จ.ขอนแก่น
  • ครั้งที่ 7 ปี พ.ศ.2542 ที่พัทยา จ.ชลบุรี (โรงแรมการ์เด้นท์ บีช)
  • ครั้งที่ 8 ปี พ.ศ.2544 ที่โรงแรมโซฟิเทล เซ็นทรัล กรุงเทพฯ (8 ธันวาคม 2544 และเฉลิมฉลองในวาระครบรอบ 25 ปี การก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย)
  • ครั้งที่ 9 ปี พ.ศ.2547 ที่ห้องประชุมสุธรรม อารีกุล ชั้น 1 อาคารสารนิเทศ 50 ปี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ
  • ครั้งที่ 10 ปี พ.ศ. 2549 ที่ห้องแกรนด์บอลรูม โรงแรมรามาการ์เด้นส์ กรุงเทพฯ
  • ครั้งที่ 11 ปี พ.ศ.2551 ที่ห้องแกรนด์บอลรูม โรงแรมรามาการ์เด้นส์ กรุงเทพฯ

การประชุมสัมมนาวิชาการปศุสัตว์ ครั้งที่ 4 จัดขึ้นที่ จ.เชียงใหม่ เพื่อเป็นการก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย สาขาภาคเหนือ

การประชุมสัมมนาวิชาการปศุสัตว์ ครั้งที่ 5 จัดขึ้นที่ จ.สงขลา เพือ่เป็นการก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย สาขาภาคใต้

การประชุมสัมมนาวิชาการปศุสัตว์ ครั้งที่ 6 จัดขึ้นที่ จ.ขอนแก่น เพื่อเป็นการก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ในการก่อตั้งสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทยในสาขาต่างๆ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เป็นศูนย์กลางประสานงานในแต่ละภาคที่มีสมาชิกสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย ให้สามารถดำเนินกิจกรรมตามวัตถุประสงค์ของสมาคมสัตวบาลฯ อันจะเป็นประโยชน์ต่อมวลสมาชิกและเกษตรกรโดยทั่วไป ซึ่งการดำเนินงานของสมาคมสัตวบาลฯ จะมุ่งตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้ให้สมกับคติพจน์ของสมาคมสัตวบาลฯ ที่ว่า "รับใช้สังคม ส่งเสริมสามัคคี ศักดิ์ศรีเชิดชู รอบรู้ทันโลก"

วันที่ 9 สิงหาคม 2553 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงรับ "สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย" อยู่ในพระราชูปถัมภ์ นับเป็นเกียรติอันสูงสุด นำมาซึ่งความภาคภูมิใจแก่มวลสมาชิก ก่อให้เกิดขวัญกำลังใจที่จะดำเนินงานเพื่อส่วนรวมตลอดจนประเทศชาติสืบต่อไป และสมาคมสัตวบาลแห่งประเทศ จึงได้ใช้ชื่อว่า "สมาคมสัตวบาลแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" ชื่อภาษาอังกฤษ "THE ANIMAL HUSBANDRY ASSOCIATION OF THAILAND UNDER THE ROYAL PATRONAGE OF H.R.H. PRINCESS MAHA CHAKRI SIRINDHORN"